Stoję na tarasie domu w Poggio Torriana – malowniczej miejscowości graniczącej bezpośrednio z San Marino – patrzę na majaczącą w światłach i w oddali słynną Górę, Tytanów. To symbol dla Agnieszki. Jest jeszcze Rocca Malatestiana i Zamek Dwóch Wież/ Castello Due Torri/– marzenie do spełnienia. A dla mnie ogromna satysfakcja.
![]() |
| Wprawdzie nie te wieże, ale też masywne i średniowieczne |
Jest rok 1985, wchodzę do klasy w szkole podstawowej nr 12, jestem młodą, początkującą nauczycielką. Sama dopiero co urodziłam swoje pierwsze dziecko, córeczkę Madzię i z głową pełną ideałów i zapału godziłam macierzyństwo z pracą. Nie mogłam wtedy przypuszczać, jak potoczą się losy moich uczniów. Oddawałam im cały swój entuzjazm, wiedzę i serce. Bo cóż mogłam robić w tych ponurych czasach? Pamiętać o swojej pasji, poezji i beztrosce studenckich czasów.
Dzisiaj, odwiedzając moją dawną wychowankę niedaleko Rimini, zobaczyłam dojrzałą, 50-letnią kobietę – spełnioną, mądrą, tworzącą piękny, ciepły dom. Moją małą Agnieszkę, która trzy dekady temu w wieku 20 lat spakowała walizkę i pod włoskim słońcem rozpoczęła nowe życie.
![]() |
| Odważna jak Lady Godiva |
Jestem pełna podziwu, patrząc na to, jak wspaniale Agnieszka wraz ze swoim mężem Andre wychowują dzieci. Ich 14-letnia córka Karolina i 18-letni syn Aleksander to bardzo grzeczni, ułożeni młodzi ludzie. Choć na co dzień nie mówią po polsku, to dzięki rodzinnym podróżom do Polski wplatają do rozmowy pojedyncze polskie słowa. Z przyjemnością patrzę, jak naturalnie kultywuje się w tym domu piękne, włoskie tradycje szacunku do rodziny i instytucji mamma.
![]() |
| Są dwa kotki i pies w rodzinie. |
Wzruszającym momentem tej podróży było osobiste poznanie teściowej Agnieszki pani Klementyny oraz Maury – kobiety, u której Agnieszka stawiała swoje pierwsze kroki w pracy na emigracji, a która dziś jest dla niej przybraną mamą.

Obie panie ogromnie ucieszyły się z mojej wizyty. Usiadłyśmy razem przy aromatycznej kawie i tradycyjnych, regionalnych ciasteczkach Piada dei Morti– Chlebem Zmarłych z okazji 1 Listopada.😕
![]() |
| Ciasto z migdałami i orzechami |
Słuchając wspomnień samej Agnieszki, usłyszałam słowa, które są dla nauczyciela szczególne. Na początku swojej nowe drogi i w trudnych momentach, powtarzała sobie moje rady jak mantrę: żeby bezustannie się uczyć, mieć wielkie marzenia i umieć się też dla nich poświęcać. Pamiętała, że ja wykonywałam kiedyś swoją pracę z pasją i zaangażowaniem widocznym na każdej lekcji, chociaż nie zawsze byłam szczęśliwa w tamtych czasach. Dziękowała mi za serce, dobre traktowanie i uwagę, które jej wtedy, jako dziewczynce, dawałam. Wspominała, jak bezpiecznie czuła się, gdy zapraszałam ją do swojego domu, traktując z szacunkiem i niemal matczyną troską. Agnieszka była bardzo nieśmiała, skromna, wychowywana w dzieciństwie w bardzo trudnych warunkach.
Książkę Agnieszki La tempesta benevola znam już prawie od dwóch lat. Mówiłam o niej w mojej lokalnej telewizji i radiu.
Pisałam na ten temat wcześniej Click Z powodów rodzinnych nie mogłam wcześniej odwiedzić Agnieszki, gdy trwała promocja książki na targach czytelniczych, spotkaniach autorskich, wywiadach radiowych. Ta autobiografia to poruszający zapis jej emigracyjnych losów, ale też piękny ukłon w stronę korzeni i życia w Polsce. To właśnie tam, na jej kartach, odżył mój ukochany szkolny teatrzyk japoński – moja największa życiowa pasja, którą cztery dekady temu dzieliłam się z wychowankami.
Agnieszka pisała, że nasz teatrzyk oraz lekcje języka polskiego, spotkania ze mną dały jej wewnętrzną siłę i odwagę, by ruszyć w świat, pisać i nie bać się nieznanego.
Moje czarodziejskie imię jako inspiracja w książce własnej uczennicy, w tak urokliwym miejscu jak Poggio Torriana, obok Santarcangelo di Romagna, to moment, w którym zawód nauczyciela to nie tylko pracą, ale wzruszenie, przyjaźń, emocje. Świadectwo na całe życie, jak w telewizyjnej reklamie. Kawałek swojego serca oddałam kiedyś mojej klasie 8b i teatrzykowi Kimiko. Może zaniedbałam swoją rodzinę? Pisałam wcześniejszej Co się stało z moją klasą
Przy okazji też wspomnę o włoskiej Polonii,/ korzystając częściowo z wikipedii/ która jest zjawiskiem wyjątkowym na tle innych krajów europejskich, ponieważ została liczebnie zdominowana przez kobiety (zjawisko tzw. femigracji). Jestem przekonana, że takich wspaniałych przykładów jak Agnieszka jest więcej. Z moich uczniów wiem jeszcze o Milenie i Sylwii, Wiktorze. Szacuje się, że we Włoszech mieszka obecnie około 100 tysięcy Polaków, z czego zdecydowaną większość stanowią kobiety. Choć starsza generacja emigrantek kojarzona była głównie z pracą w sektorze opiekuńczym, jednakże profil Polek osiedlających się w Italii w ostatnich latach diametralnie się zmienił. Najnowsza fala migracji to w dużej mierze młode, wykształcone kobiety, które wyjeżdżają do Włoch jako ekspertki w międzynarodowych korporacjach, pracownice sektora akademickiego, tłumaczki czy menedżerki. Polki we Włoszech coraz częściej pracują „na własny rachunek”. Zakładają firmy w sektorze turystycznym, prowadzą butiki, agencje nieruchomości czy działalności związane z handlem i nowymi technologiami. Bardzo silną grupą są też cyfrowe nomadki oraz blogerki promujące włoską kulturę i regiony w sieci Istotną część stanowią kobiety, które osiedliły się w Italii ze względów osobistych – po ślubie z partnerem z Włoch – lub ze względu na studia na włoskich uniwersytetach.
To jest fascynujący temat na socjologiczne prace magisterskie i doktorskie– jak Polacy zorganizowali swoje nowe życie w różnych europejskich krajach. Bo przecież w ostatnich 30 latach z kraju wyjechało kilka milionów ludzi. I bardzo się zmienił stosunek do Polaków. Nie byłam we Włoszech na dłużej 16 lat, bo nie liczę mojej krótkiej wycieczki 3 lata temu, i zauważyłam tę różnicę. Jesteśmy bardzo mile widziani w hotelach, restauracjach i sklepach. Zostawiamy tam dużo pieniędzy. Nawet mówią do nas po polsku i wyrażają się o nas z uznaniem.
Czy świadectwo na całe życie zostawicie jakiemuś nauczycielowi?
Czy znanym wam ludziom powiodło się za granicą?










