Dlaczego Czesi są ateistami?

     Frydlant kojarzył mi się kiedyś z nazwiskiem Frykowski. Wojtek Frykowski, z którym kiedyś była zaręczona Agnieszka Osiecka, a następnie ten młody człowiek zginął zamordowany w willi Polańskiego w 1969 roku.  Pamiętacie?  Równe 56 lat temu.

Skojarzenia pojawiają mi się przy każdej okazji.😀 

Nasza letnia hacjenda jest  położona wśród Pogórza Izerskiego, bardzo blisko granicy Niemiec i Czech. U nas właściwie tylko Wzgórza Radomickie.

 Dlatego te  sąsiednie kraje stają mi się towarzysko coraz bliższe, a historycznie tak bardzo związane są z Polską. A my tu pątnicy na piechotę przez granicę.

Przy okazji wizyty  córki z rodziną pojechaliśmy do czeskich miasteczek. Byłam tam już nie raz. Parę lat temu alkoholowe czy słodyczowe zakupy były bardzo opłacalne. Obecnie ceny są zbliżone. Czechy mają nadal korony, a jedna kosztuje obecnie 17,5 gr. 

Do granicy czyli Novego Mesta nad Smrekiem mamy 25 km. Jest tam mały ryneczek obecnie zabrukowany, muzeum, ogromny kościół prawosławny, sklepiki dookoła. Można płacić złotówkami w gotówce albo kartą. 12 km dalej, malowniczą drogą wśród niewysokich  izerskich pagórków jedzie się do Frydlantu.  A ja uwielbiam robić zdjęcia różnym napisom po czesku😀. Może na lody?

 Zamek Frýdlant jest jednym z największych i najważniejszych zabytków w północnych Czechach.

 Krótko o historii.  Jest to przy okazji wyjaśnienie dlaczego Czechy są w większości ateistami, co mnie bardzo interesowało już od dawna, ale  nie zajrzałam  wcześniej do historii, żeby sprawdzić. A tu  najprościej chodzi o władzę Habsburgów, a samostanowienie odważnych Czechów.

Frydlant to średniowieczny zamek i renesansowy pałac. Zamek został zbudowany około połowy XIII wieku. Przez lata budowano potężny pałac zamkowy. Właściciele byli sprawnymi wojownikami, ale także budowniczymi i zwolennikami sztuki.  Przeżyli bez uszczerbku wojny husyckie. Popierali reformację.

W XVII wieku zamek należał do rodziny Redern ,  hrabia Friedrich von Redern- protestant, wyjątkowo zdolny gospodarz ziemski, górniczy specjalista i królewski minister,  stopniowo zbudował ogromną potęgę ekonomiczną Frydlantu, a  renesansowe piękno upiększał barokowo. Jego majątki przeżyły ogromny boom podczas wojny trzydziestoletniej. Frydlant nosił nazwę Terra Felix – Szczęśliwa Ziemia. Niestety po klęsce protestantów pod Białą Górą zamek przejął  wybitny wódz ze strony Habsburgów- Albrecht. Ale na krótko, bo została zamordowany /zaangażował się w spisek przeciwko cesarzowi Ferdynandowi II/.

Prohabsburska arystokratyczna  rodzina Gallasa dostała Frýdlant. Następnie po bezpotomnej śmierci męskiej, dodano córce człon nazwiska męża- Clam-Gallas. Byli ważną rodziną szlachecką pracującą w służbie dyplomatycznej i wojskowej na dworze cesarskim.

W kolejnych wiekach-XVIII-XIX-  zaczęły się bardzo ciężkie czasy dla Czechów. Całkowita utrata suwerenności.  Następnie kraj stał się częścią Habsburgów, albo Prus, albo Austro- Węgier.

Rodzina Clam- Gallas pozostawiła po sobie wybitne pamiątki w postaci doskonałego rozwoju regionu. Zarówno przemysłowego jak i rolniczego. Dawała wolności religijne. Kaplica na zamku jest dwuwyznaniowa.  Arystokraci pozostali  na zamku  do 1945 r., kiedy Frýdlant przeszedł do nowego państwa czeskiego. Rodzina opuściła Zamek Nic  z niego nie zabierając. To niebywała historia, że Rosjanie również nic nie zabrali z zamku. Mówi się, że nowy przywódca Czech, znany polityk- Edvard Benesz miał dobre kontakty ze Stalinem i „załatwił” zabytek dla siebie.

Dziś widzimy zamek jako masywny dwupiętrowy budynek wokół małego nieregularnego dziedzińca, zdominowany przez dużą cylindryczną wieżę.  Z wewnętrznego podwórca są wspaniałe zdjęcia.

Już w 1801 roku Clam-Gallasowie otworzyli część zamku dla publiczności z zainstalowanymi zbiorami. Obecna wystawa obejmuje najstarsze muzeum zamkowe w Europie Środkowej, kaplicę z cennymi meblami i dwa skrzydła zamku. Zabytek jest unikatowy na skalę europejską. Komnaty, wyglądają jakby ludzie odeszli stąd na chwilę i gdzieś odpoczywają na szezlongach. Panowie grają w karty, czytają prasę.

  Zachwyca wystrój i historyczność miejsca. To nie jest  bizantyjskie bogactwo Wersalu. To gotycka architektura z barokowymi dekoracjami.  Są renesansowe freski, dywany, kilimy, ozdobne ściany, niezwykłe piece, wytworne meble.

Tu dostrzega się mądrość i umiar właścicieli, którzy sprawiedliwie gospodarzyli na swoich ziemiach. Tworzyli zamożność regionu.

Zastanawiałam się jak dyrekcja Muzeum znakomicie dba o powierzony majątek. Wszędzie zapach świeżości. Duże parkingi/ 10zł/, różne pakiety zwiedzania, małe grupy, zniżki, polscy i niemieccy przewodnicy. To ogromna zaleta.

W Czechach  od czasów Jana Husa była zawsze silna tradycja antyklerykalna, a historycznie katolicyzm utożsamiany był jakby z najeźdźcą czyli Habsburgami.  Jednakże szanowana powszechnie  rodzina Clam- Gallas/ pochodzenie włoskie/ przy całym swoim bogactwie, cieszyła się powszechnym szacunkiem i autorytetem. Jakby  profetycznie pozostawili swoje dobra dla przyszłych pokoleń. Siedem córek z ostatniego rodu , pozbawione majątku, po wojnie mieszkało w Austrii. Wyszły za mąż również w arystokratycznych rodzinach. Zawsze angażowały się w pomoc ludziom wysiedlonym z powojennej Czechosłowacji.

Bardzo wzruszyła mnie wycieczka po zamku i stale towarzyszyła mi refleksja nad czeską wielowiekową walką z papiestwem i  późniejsza laicyzacja kraju. Nawet nie ostali się z Lutrem, może oprócz Śląska. Kraje protestanckie zawsze lepiej się rozwijały, a Czesi czerpali dobre wzory od swoich  "okupantow". Słowacy poszli inną drogą. Co o tym myślicie?

 A w miasteczku piękny ryneczek i neorenesansowy Ratusz, knajpki, sklepiki, zakupy.

Zdjęcia robiła córka, bo ja zapomniałam telefonu😒. Potem przesłała mi na whatsapp ponad 100.  Już mi się nie chce ich wybierać i poprawiać. Miałam  całodniowy reset😀

Już za komuny, gdy jeździło się do „pepików”, to widziało się lepsze życie.

Ze słonecznikami słonecznie nawet, gdy pada deszcz. Jak zawsze chętnie dzielę się z wami moją refleksją i rodzinnymi momentami.

A Wam co podobało się w Czechach oprócz Pragi? Jeszcze Krumlov jest cudowny, o którym spiewała Helena Vondrackova.  Taka mała Praga.💓