Keine grenzen?

    Michał Wiśniewski był na dobrym miejscu w Eurowizji w 2003 roku, gdy zaśpiewał piosenkę Keine grenzen. Chyba nawet nie śmieliśmy kiedyś o tym marzyć, znaczy o braku granic.

Pokolenie, które pamięta kontrole przy przekraczaniu granic,  cieszyło się niezmiernie, gdy w 2007 roku oficjalnie weszliśmy do strefy Schengen. Od prawie 20 lat byliśmy już w demokratycznym świecie, ale nadal czuliśmy się jego pariasami. W Dover traktowali nas prawie jak Dzierżyński polską inteligencję, gdy  sprawdzał ręce. Organizowałam wiele wycieczek do Londynu, w których uczestniczyła moja koleżanka, pani doktor. Gdy pytali ją o zawód, to nie wierzyli, że MD podróżuje najtańszym turystycznym autobusem razem z klasą robotniczą, który i tak był dla nas drogi. Teraz w Ameryce wszystkich tak sprawdzają.

Czy pamiętacie kiedy pierwszy raz słyszeliśmy o pomyśle strefy Schengen dla krajów Unii Europejskiej, wtedy jeszcze EWG?  Nasza obecność tam była w sferze kompletnego science fiction.  Chociaż Breżniew już nie żył, to niewiele się zmieniło. Uciekaliśmy na zachód z wycieczkami turystycznymi, albo udawało nam się dostać wizy do USA, a niektórzy Ślązacy mieli tak zwane pochodzenie  i wyjeżdżali do RFN. 

Od 1995 zmiany szybko się potoczyły. Jak bezpiecznie czujemy się na lotniskach udając się za napisem EU countries i widzimy dumną flagę z gwiazdkami.

A czy doświadczyliście sytuacji, że cofamy się w przeszłość?

W regionie od lat mamy wojnę konwencjonalną i do tego hybrydową na różnych polach. Doświadczamy manipulacji społecznej i cyberataków Z tej przyczyny granice lądowe w strefie Schengen znowu  się pojawiły. Niektórzy nasi obywatele nawet sami zapisywali się do społecznej służby granicznej, jak co najmniej dawniejsi ormowcy.

Ponad 30 lat normalizowały się przygraniczne stosunki polsko-niemieckie. Tyle pracy samorządów, stowarzyszeń, wspólnot, organizacji, fundacji, a tu znowu trzeba postawić żołnierza z bronią, żeby po obu stronach pilnował swoich granic. Na zdjęciu poniżej żołnierze są w niebieskim namiocie. 

Przeżyliśmy to podczas naszej wycieczki kamperem, gdzie wybraliśmy się na początku tygodnia. Zeszło nam trochę z przygotowaniem naszej "ekspedycji", żeby  wyposażyć to małe mieszkanko na kółkach. Matyldzia w czasie jazdy na łóżku, ale przypięta pasami.

😀

Musiałam wyposażyć łóżka w świeżą pościel, przynieść jedzenie, ubrania i mnóstwo  różnych innych akcesoriów. Gospodarz bez wieczoru filmowego i rannych wiadomości nie umie żyć. Matylda jak w klatce, ale bardzo jej się podobało spać na piętrowym łóżku. Każdy ma swoje łóżko, moje jeszcze w głębi z prywatną łazienką. Bo Gospodarz jakby w kuchni i pokoju dziennym.

Ruszamy w stronę granicy niemieckiej, bo taka jest najkrótsza droga do naszej destynacji- Parku Mużakowskiego, który po stronie niemieckiej historycznie rozłożył się i trwa od  wieków w miejscowości Bad Muskau, a po polskiej stronie od 1945 w miasteczku Łęknica. Camper Park zamówiliśmy w Bronowicach, nomen omen jakbyśmy jechali na wesele.

Najkrótsza droga wiedzie przez autostradę, a tam kilkadziesiąt kilometrów do granicy już zaczynają się korki.  Gospodarz, nasz kierowca  niecierpliwi się. Zjeżdżamy na Żagań Żary i bocznymi drogami wjeżdżamy jednak na teren Niemiec. Wszędzie słynna granica na Nysie Łużyckiej, mały mostek i wita  nas Deutschland. Nikt nas nie sprawdza. Ale kamper park mamy po stronie polskiej. Zajechaliśmy też do niemieckiego parkingu w Bad Muskau, ale miał odległe przyłącza do prądu i jednak decydujemy się na ten polski. Trzeba znowu przyjechać przez granicę. Niemcy nawet nie spojrzą, ale zatrzymują Polacy. Są bardzo uprzejmi, proszą o dowody. Chcą zajrzeć do środka, proszę o odsłonięcie zasłonek.  Wtedy Gospodarz już nie wytrzymuje i rzuca swojego f*. Ja mówię, że mamy kota i może nam uciec. Żołnierz, a obok niego drugi,  taki z długą bronią uśmiechają się i puszczają nas.

Wjeżdżamy na polską stronę ,  a tam jakby Turcja, stragan na straganie.

To dla Niemców, żeby sobie wszystko kupowali taniej. Bardzo to przypomina lata 90. Ale toalety są czyste, bardzo czyste i pachną. Pamiętam jak w latach 90-tych jeździłam autobusem na zachód i zawsze to była pierwsza uwaga, gdy wjeżdżało się do Polski, na temat toalet.

 W czasach po zjednoczeniu Niemiec pałac księcia Pürchera był ruiną, a jego najpiękniejszy w Europie park pejzażowy zdewastowany. Dużo funduszy przeznaczyła Saksonia na wyremontowanie tego neorenesansowego klejnotu razem z przyległymi  budynkami.

Gospodarz mówi, że jakby Alamo zobaczył.😀 A tutaj, sale muzealne, sklepiki i miłe bistro z dobrymi ciastami i drobne zakąski. ceny bardzo przystępne. Przyjmują kartą, bo w pałacu tylko gotówką, ale można płacić złotówkami.

Późniejsze fundacje polsko-niemieckie bardzo aktywnie współdziałały, żeby Park Mużakowski stał się miejscem przyjaźni, wypoczynku,  relaksu przy kawie,  znakomitym posiłku,  na rowerach,  spacerach, leżakach i ławkach. Wśród pięknych kwiatów i smukłych  różnorodnych drzew.

Po polskiej stronie stworzono absolutnie wyjątkowe  ścieżki geoturystyczne, po zalanej kopalni Babina.

Takie rzeczy widziałam koło Leeds, gdzie Margaret Thatcher zatopiła dawne kopalnie po historycznych strajkach górników angielskich i stworzyła parki rozrywki.  Węgiel brunatny tworzył się po cofnięciu  lodowca skandynawskiego, a jeziora,  z powodu rozmaitych minerałów, są mirażem kolorów. To antropogeniczne cuda. Odsłaniają czasami dawną kopalnię, co wyglądało jak horror.

Największy zbiornik nazywa się Afryka, bo przypomina kształt kontynentu.  Pośród jezior stoi wieża widokowa.

Dopisała nam boska pogoda. Zaczynały się upały. Wokół parku prowadzą dobrze wytyczone ścieżki spacerowe i rowerowe, geologiczne cuda są prosto opisane w trzech językach. Ławki zachęcają do odpoczynku i wsłuchania się w głosy natury.

Na rower siadłam po trzech latach, mam zwichnięte kolano i bałam się jeździć, żeby przypadkiem nie skoczyć na chorą nogę.  Tutaj są płaskie tereny, doskonałe ścieżki, nie bałyśmy się jeździć wśród lasów nawet, gdy zabłądziłyśmy z Matyldą. Bo drogę wskazywali nam żołnierzy pogranicznicy na mostach Nysy Łużyckiej.

Gdzie widzieliście już kontrole drogowe w strefie Schengen?

A i jeszcze kot Freddy, który jest bardzo ważny w rodzinie i ma również swoje wygody. Woli jeść z talerza. Ale musi być na smyczy😡

 

I co z tą pracą?

    Czując nagłą ogromną tęsknotę za Islandią,  5 lipca napisałam do polskiej szkoły w Reykjaviku coś w rodzaju listu motywacyjnego z pytaniem czy nie potrzebują nauczycieli języka polskiego, historii  lub zagadnień kulturowych. O szkole słyszałam od córki koleżanki.  Najpierw przyszła automatyczna odpowiedź, że szkoła na wakacjach i odezwą się w sierpniu.

3 sierpnia  pojawiły się konkretniejsze wieści. Taki oto list.

Szanowna pani Alicjo,

Serdecznie dziękujemy za zainteresowanie naszą placówką oraz za piękny i inspirujący list. Cieszymy się, że Islandia oraz nasza szkoła wywarły na Pani pozytywne wrażenie.

Na chwilę obecną nie prowadzimy rekrutacji na stałe stanowisko nauczyciela języka polskiego, historii ani wiedzy o Polsce, jednak z dużym zainteresowaniem przyjęliśmy Pani kandydaturę. Czy byłaby Pani ewentualnie zainteresowana pracą na zastępstwa?

Wrócimy do kontaktu wkrótce, gdy będziemy znać aktualne potrzeby kadrowe.

Jeśli będzie Pani nadal zainteresowana, będziemy potrzebować następujących dokumentów:
– zaświadczenia o niekaralności z Polski,
– dyplomu ukończenia studiów,
– wypełnionego formularza nauczyciela,
– podpisanego zaświadczenia o poufności (oba formularze przekażemy do wypełnienia).

Z wyrazami szacunku,
Dominika Krzysztofsdóttir

Na ten list nie odpowiadałam. Miałam gości i skoro napisali, że tylko zastępstwa, to się uspokoiłam, bo mój  impuls spoważniał i wiedziałam, że szukanie ładnego pokoju do wynajęcia, to może być niezła przeprawa.

Następny list pojawił się 9 sierpnia, O.28 i ten był już bardzo konkretny.

Dzień dobry Pani Alicjo,

Zapraszamy na rozmowę kwalifikacyjną 13 sierpnia o godzinie 18:00. Mamy szerszą ofertę.  Miejscem spotkania będzie Gerduberg 3, 111 Reykjavik. 

Do zobaczenia,
Dominika K.

Odpisałam tego samego dnia rano, że jestem teraz w Polsce z „islandzką” wnuczką. Mogę rozmawiać używając komunikatorów, Messenger, Whatsapp lub Signal. Wspomniałam, że córka prawdopodobnie wraca do kraju w październiku i mogę być zdana tylko na siebie wtedy.

Jeszcze 9 sierpnia wieczorem Dominika napisała:

Pani Alicjo,

Jak dobrze zrozumiałam, mieszka Pani na Islandii i jest obecnie na wakacjach. Kiedy w takim razie możemy umówić się na spotkanie po Pani powrocie?:)
Chyba, że plany związane z córką się zmieniły i wraca Pani do Polski?

Z pozdrowieniami,

Dominika K.

Wówczas, następnego dnia 10 sierpnia w niedzielę szybko napisałam już dokładniejsze prywatne  informacje na mój temat, o tym, że myślałam o kontynuacji  mojej przygody w Islandii. Podczas kilku pobytów u córki poznałam realia kraju i dwóch szkól, gdzie chodziła wnuczka. Myślałam,  że ze względu na  swoje wykształcenie,  rozległą wiedzę w różnych dziedzinach dotyczącej polskiej kultury, mogłabym być doskonałym nauczycielem w polskich szkołach. Wspomniałam,  ze mam polską emeryturę, która wystarczyłaby mi na wynajęcie ładnego pokoju w Reykjaviku😀 i dojazdy,  a weekendowe pieniądze przeznaczałabym na życie. Potwierdziłam, że córka wraca do kraju.

Odpowiedź przyszła 12 sierpnia:

Pani Alicjo,

Dziękujemy jeszcze raz za zainteresowanie się naszą placówką jako potencjalnym miejscem weekendowej pracy. Obawiam się jednak, że wynagrodzenie jedynie z tego miejsca pracy nie będzie wystarczającym, żeby utrzymać się na Islandii wynajmując nawet pokój ze swoich funduszy. Tym bardziej, że na razie możemy zaproponować jedynie zastępstwa, czyli  raz w tygodniu zostałaby Pani poproszona na 5h lekcyjnych.

Sugerowałabym poszukać jeszcze w innych miejscach, np. w islandzkich szkołach, które organizują lekcje języka polskiego dla  swoich uczniów. Ale tam są poważniejsze procedury przyjmowania do pracy.  Mam Pani w sobie duży potencjał.

Z pozdrowieniami,

Dominika

 Córka mówi, że nie ma szans na utrzymanie się za tak niewiele godzin pracy, a znając mnie wie, że nie chciałoby mi się jeździć gdzieś dalej do podstolicznych miejscowości.

Doznałam ulgi, prawdę powiedziawszy, bo wtedy na początku lipca poczułam taki impuls, nieopisaną tęsknotę za tym krajem. Miałam  fantazję, która była do spełnienia w ubiegłym roku, ale wtedy nie przeżyłam jeszcze takiego nagłego uczucia do tego kraju. Dopiero po kolejnych pobytach.

A jeżdżąc tam, za nic nie odpowiadałam. Samemu żyje się zupełnie inaczej. To nie jest kraj Unii i pierwsza sprawa to internet, który natychmiast trzeba sobie założyć, żeby funkcjonować. Jest to kraj zupełnie skomputeryzowany, bez sprawnego laptopa i swobodnego poruszania się w necie ani rusz.

Zostanę w kraju i będę uczyła   języka polskiego Azjatów, chcących osiedlić się w Polsce. Nasza językowa szkółka świętuje 30 lat działalności.👍👌

 

 

 

Czy zdarzają się wam wakacyjne zguby i kradzieże?

      Pierwszy  rodzinny, a wtedy to nawet biznesowy telefon komórkowy mieliśmy w 1999 roku. Wtedy kupowało się Nokie. Następny kupiliśmy w 2002. Zupełnie nie utrwaliły mi się ceny. Pamiętam jechałam wtedy na ważne tłumaczenie do Irlandii i wypadało mieć telefon, a ten pierwszy już został przy mężu. 

Mała przerwa z dedykację dla Grazyna, u naszych sąsiadów Lawenda na Uboczu, 3 lata temu. Widać po dziecku jak urosło.

Postęp w telefonii cyfrowej był oszałamiający, bo w następnym roku obie córki nastolatki miały już swoje handy, mobiles jak je  nazywaliśmy językiem naszej szkółki. Mieliśmy dwa telefony stacjonarne w domu i w biurze. Tak łączyło się wtedy przez internet. Masowo wysyłało się sms-y. Pamiętam, gdy  raz byłam u fryzjerki, to chwaliła się, że dostała od swojego chłopaka kilkaset sms-ów w ciągu paru dni. Mmsy były drogie. 

Zgubiliście kiedyś telefon? Bo ja nie, do wczoraj. W tym miejscu prawie. Makieta Jeleniej Góry w galerii.

Specjalistką od gubienia, kradzieży lub przypadkowego niszczenia telefonu była moja  młodsza córka. Ona miała pecha. Nawet ze swoim małym dzieckiem, znaną wam Matyldą, potrafiła zostawić telefon na ławce, gdy zamawiała skądś  taksówkę. Zapominała go w podróży na imprezach w sklepie. Czasami ludzie oddawali. Na początku lat 2000 telefony były drogie, to można było na nich zarobić.  Mam kolegę taksówkarza, to czasami już nie wie co robić z tymi telefonami teraz. Dobrze, gdy ktoś zadzwoni na ten numer, to wtedy nie ma problemu z oddaniem.

A  czy przytrafiły się wam kradzieże torebek?

Zdarzyły mi się w życiu dwie kradzieże torebki z dokumentami i kluczami. Już w czasach komórkowych, ale wtedy telefonu nie miałam w torebce. Raz z mojego własnego biura, ale w wakacje i z pociągu. Torebkę ukradzioną w biurze podrzucono ze wszystkim, oprócz pieniędzy. Nie było ich tam wtedy dużo, pamiętam. W drugiej sytuacji miałam straszny kłopot, duże koszty związane z nowymi dokumentami, pamiętam, że najdroższy był wtedy klucz do samochodu z elektrycznym zamkiem. Mieliśmy dwa kluczyki, ale ten drugi był chyba bez elektrycznego zamka czy coś takiego. To wydarzyło się na początku lat 2000. Obcy ludzie pożyczyli mi pieniądze na dalszą podróż. Wracałam z córką zza granicy. Samochód miałam zostawiony u kuzynki. Ale dlaczego brałam klucz ze sobą? Chyba jej miało nie być, gdy wracałam.

 W kolejnych latach już uważałam. Aż do wczoraj podczas zakupów w Galerii Sudeckiej w Jeleniej Górze. Na szczęście, uprzedzę fakty, rozpacz z powodu mojej zguby trwała około 20 minut. Gdy się zorientowałam, że  nie mam telefonu, zaczęłam chodzić po sklepach, gdzie mogłam go zostawić. Ale to 20 minut na pewno skróciło mi życie o dłuższy czas.😢 Totalna rozpacz i łzy. W kółko powtarzałam, wiedziałam, że to kiedyś się stanie. Ale jestem z dzieckiem, a Gospodarz gdzieś krąży po innych sklepach. Pomimo ogromnego nagłego stresu przypomniałam sobie, że dawałam dziecku pieniądze, żeby samo sobie coś kupiło w Smyku i siadłyśmy wtedy  na ławce. Wyjęłam telefon i sprawdziłam, która godzina i stąd mam taką jasność sytuacji. Idziemy do ochrony, obie zapłakane. Ja już mam w głowie scenariusz jakie kroki następne mam podjąć. Wyjąć  naszą szkolną wizytówkę i zadzwonić do córki z telefonu  ochrony, żeby zablokowała banki, dowód, telefon i do Kima, żeby przyszedł po nas pod sklep Smyk. Nie myślę o straconych zdjęciach, tylko o tym ile haseł trzeba będzie na nowo wymyślać, ile numerów bankowych i telefonicznych wpisywać. Wyobrażam sobie znalazcę jako bardzo  sprytnego człowieka, który zagarnie wszystko co mam.😢

A tu dzieje się taki  filmowy cud, z dwóch alejek galerii podchodzą do ochrony  dwie pary jednocześnie,  ja z Matylda i chłopak z dziewczyną. Widzę, że trzymają w rękach mój telefon. Jezu, co za ulga. Mówią, że znaleźli go na tej ławce przed Smykiem. Czekali  tam chwilę,  w tym czasie dzwonił Kim, odebrali, i już wiadomo było czyj to telefon. Matyldzia mówi, ale masz babciu szczęście. Młodzi ludzie byli z Jeleniej Góry.  Z rodzinnego zdjęcia blokady wysłali nawet info do moich córek, zanim zadzwonił Kim.

 Rozminęliśmy się wcześniej  koło Smyka

 Czy zdarzyły wam się podobne sytuacje? Czy sami oddawaliście znalezione rzeczy? Jak np. pieniądze? Tak się robi testy o uczciwości społeczeństw. Mnie kiedyś bankomat wypłacił 1000 zł, zamiast 100, ale nie poszłam do banku zwrócić.😐 To był jakiś błąd w systemie. Podzieliłam się z córkami, to zdarzyło się na pewno  ponad10 lat temu, jeszcze przed erą wnucząt. 

Ja sprawdzam uprzejmość ludzi,  gdy proszę ich o zrobienie zdjęcia. I do tego wybrzydzam, Może tak, może jeszcze jedno, sprawdzam czy dobrze, proszę o więcej. Nikt mi nie odmawia, a nawet ludzie mnie chwalą, że prawdziwa ze mnie modelka. Młodzi bardziej się starają, np. klękną, żeby osiągnąć lepszy efekt, sami doradzają, a starsi najczęściej  nie umieją kadrować i w ogóle się nie starają. Proszę, oto  podbarwione

przykłady👍

Lubań

Wracając do tej komórki. To mój podręczny komputer. Przyznaję , że mam w nim wszystko. Zguba bardzo utrudniłaby mi życie. Zważywszy, że jestem nadal poza miejscem stałego zamieszkania. Wnuczka potem relacjonowała córce przez telefon, ściszyła głos i powiedziała, że babcia płakała. 

Perypetie przytrafiają się nawet w business class, mówi Kim mówi, bo wszędzie u nas białe zasłonki jak w dreamlinerach, a stresu i tak nie unikniesz.

Jacuzzi na tarasie. Woda się grzeje. Ostatnio często używaliśmy, bo na wsi zimny mikroklimat.

Ten sielsko- anielski klimat czasami mnie męczy.  Jestem tu już prawie dwa miesiące. Wiejska cisza, ogród z fruwającymi insektami, dom, który ciągle trzeba sprzątać, bo w minucie pojawiają się sieci pajączków. Brak ludzi.

 Po stokroć wolę miasto. Chociaż małe miasteczka, i ciągle jeżdżę na drobne zakupy. Gryfów Śląski, Lubań, Lwówek, Lubomierz, Bolesławiec to nasza rozrywka. Nie wspominając o jednodniowych wycieczkach za granicę.  Bo teraz znowu są granice😢

Lubań, na czytelniczej ławeczce.

Lubomierz- w ten weekend festiwal komedii. Dzieci przed muzeum Kargula i Pawlaka

Bolesławiec w słońcu z  fajansową ławeczką.

Gryfów Śląski

Lwówek Śląski

 A Jelenia Góra to już metropolia. Gdy więcej ludzi, to i różne incydenty. Gospodarz siedzi w domu, to i zdrowszy, i spokojniejszy. A ze mnie niespokojny duch.

Dostałam list z propozycją pracy w Reykjaviku jako nauczyciel języka polskiego. I jak sobie z tym poradzę? Szczegóły za parę dni.👌

A wy co wolicie, wieś czy miasto na wakacje?  A poniżej nasze pole. Kto inny uprawia👍

 

Dlaczego Czesi są ateistami?

     Frydlant kojarzył mi się kiedyś z nazwiskiem Frykowski. Wojtek Frykowski, z którym kiedyś była zaręczona Agnieszka Osiecka, a następnie ten młody człowiek zginął zamordowany w willi Polańskiego w 1969 roku.  Pamiętacie?  Równe 56 lat temu.

Skojarzenia pojawiają mi się przy każdej okazji.😀 

Nasza letnia hacjenda jest  położona wśród Pogórza Izerskiego, bardzo blisko granicy Niemiec i Czech. U nas właściwie tylko Wzgórza Radomickie.

 Dlatego te  sąsiednie kraje stają mi się towarzysko coraz bliższe, a historycznie tak bardzo związane są z Polską. A my tu pątnicy na piechotę przez granicę.

Przy okazji wizyty  córki z rodziną pojechaliśmy do czeskich miasteczek. Byłam tam już nie raz. Parę lat temu alkoholowe czy słodyczowe zakupy były bardzo opłacalne. Obecnie ceny są zbliżone. Czechy mają nadal korony, a jedna kosztuje obecnie 17,5 gr. 

Do granicy czyli Novego Mesta nad Smrekiem mamy 25 km. Jest tam mały ryneczek obecnie zabrukowany, muzeum, ogromny kościół prawosławny, sklepiki dookoła. Można płacić złotówkami w gotówce albo kartą. 12 km dalej, malowniczą drogą wśród niewysokich  izerskich pagórków jedzie się do Frydlantu.  A ja uwielbiam robić zdjęcia różnym napisom po czesku😀. Może na lody?

 Zamek Frýdlant jest jednym z największych i najważniejszych zabytków w północnych Czechach.

 Krótko o historii.  Jest to przy okazji wyjaśnienie dlaczego Czechy są w większości ateistami, co mnie bardzo interesowało już od dawna, ale  nie zajrzałam  wcześniej do historii, żeby sprawdzić. A tu  najprościej chodzi o władzę Habsburgów, a samostanowienie odważnych Czechów.

Frydlant to średniowieczny zamek i renesansowy pałac. Zamek został zbudowany około połowy XIII wieku. Przez lata budowano potężny pałac zamkowy. Właściciele byli sprawnymi wojownikami, ale także budowniczymi i zwolennikami sztuki.  Przeżyli bez uszczerbku wojny husyckie. Popierali reformację.

W XVII wieku zamek należał do rodziny Redern ,  hrabia Friedrich von Redern- protestant, wyjątkowo zdolny gospodarz ziemski, górniczy specjalista i królewski minister,  stopniowo zbudował ogromną potęgę ekonomiczną Frydlantu, a  renesansowe piękno upiększał barokowo. Jego majątki przeżyły ogromny boom podczas wojny trzydziestoletniej. Frydlant nosił nazwę Terra Felix – Szczęśliwa Ziemia. Niestety po klęsce protestantów pod Białą Górą zamek przejął  wybitny wódz ze strony Habsburgów- Albrecht. Ale na krótko, bo została zamordowany /zaangażował się w spisek przeciwko cesarzowi Ferdynandowi II/.

Prohabsburska arystokratyczna  rodzina Gallasa dostała Frýdlant. Następnie po bezpotomnej śmierci męskiej, dodano córce człon nazwiska męża- Clam-Gallas. Byli ważną rodziną szlachecką pracującą w służbie dyplomatycznej i wojskowej na dworze cesarskim.

W kolejnych wiekach-XVIII-XIX-  zaczęły się bardzo ciężkie czasy dla Czechów. Całkowita utrata suwerenności.  Następnie kraj stał się częścią Habsburgów, albo Prus, albo Austro- Węgier.

Rodzina Clam- Gallas pozostawiła po sobie wybitne pamiątki w postaci doskonałego rozwoju regionu. Zarówno przemysłowego jak i rolniczego. Dawała wolności religijne. Kaplica na zamku jest dwuwyznaniowa.  Arystokraci pozostali  na zamku  do 1945 r., kiedy Frýdlant przeszedł do nowego państwa czeskiego. Rodzina opuściła Zamek Nic  z niego nie zabierając. To niebywała historia, że Rosjanie również nic nie zabrali z zamku. Mówi się, że nowy przywódca Czech, znany polityk- Edvard Benesz miał dobre kontakty ze Stalinem i „załatwił” zabytek dla siebie.

Dziś widzimy zamek jako masywny dwupiętrowy budynek wokół małego nieregularnego dziedzińca, zdominowany przez dużą cylindryczną wieżę.  Z wewnętrznego podwórca są wspaniałe zdjęcia.

Już w 1801 roku Clam-Gallasowie otworzyli część zamku dla publiczności z zainstalowanymi zbiorami. Obecna wystawa obejmuje najstarsze muzeum zamkowe w Europie Środkowej, kaplicę z cennymi meblami i dwa skrzydła zamku. Zabytek jest unikatowy na skalę europejską. Komnaty, wyglądają jakby ludzie odeszli stąd na chwilę i gdzieś odpoczywają na szezlongach. Panowie grają w karty, czytają prasę.

  Zachwyca wystrój i historyczność miejsca. To nie jest  bizantyjskie bogactwo Wersalu. To gotycka architektura z barokowymi dekoracjami.  Są renesansowe freski, dywany, kilimy, ozdobne ściany, niezwykłe piece, wytworne meble.

Tu dostrzega się mądrość i umiar właścicieli, którzy sprawiedliwie gospodarzyli na swoich ziemiach. Tworzyli zamożność regionu.

Zastanawiałam się jak dyrekcja Muzeum znakomicie dba o powierzony majątek. Wszędzie zapach świeżości. Duże parkingi/ 10zł/, różne pakiety zwiedzania, małe grupy, zniżki, polscy i niemieccy przewodnicy. To ogromna zaleta.

W Czechach  od czasów Jana Husa była zawsze silna tradycja antyklerykalna, a historycznie katolicyzm utożsamiany był jakby z najeźdźcą czyli Habsburgami.  Jednakże szanowana powszechnie  rodzina Clam- Gallas/ pochodzenie włoskie/ przy całym swoim bogactwie, cieszyła się powszechnym szacunkiem i autorytetem. Jakby  profetycznie pozostawili swoje dobra dla przyszłych pokoleń. Siedem córek z ostatniego rodu , pozbawione majątku, po wojnie mieszkało w Austrii. Wyszły za mąż również w arystokratycznych rodzinach. Zawsze angażowały się w pomoc ludziom wysiedlonym z powojennej Czechosłowacji.

Bardzo wzruszyła mnie wycieczka po zamku i stale towarzyszyła mi refleksja nad czeską wielowiekową walką z papiestwem i  późniejsza laicyzacja kraju. Nawet nie ostali się z Lutrem, może oprócz Śląska. Kraje protestanckie zawsze lepiej się rozwijały, a Czesi czerpali dobre wzory od swoich  "okupantow". Słowacy poszli inną drogą. Co o tym myślicie?

 A w miasteczku piękny ryneczek i neorenesansowy Ratusz, knajpki, sklepiki, zakupy.

Zdjęcia robiła córka, bo ja zapomniałam telefonu😒. Potem przesłała mi na whatsapp ponad 100.  Już mi się nie chce ich wybierać i poprawiać. Miałam  całodniowy reset😀

Już za komuny, gdy jeździło się do „pepików”, to widziało się lepsze życie.

Ze słonecznikami słonecznie nawet, gdy pada deszcz. Jak zawsze chętnie dzielę się z wami moją refleksją i rodzinnymi momentami.

A Wam co podobało się w Czechach oprócz Pragi? Jeszcze Krumlov jest cudowny, o którym spiewała Helena Vondrackova.  Taka mała Praga.💓